استاندارد رشد کودک WHO و CDC؛ تفاوت چیست و کدام استفاده می‌شود؟

WHO و CDC هر دو نمودارهایی برای پایش رشد کودکان دارند، اما این نمودارها یک چیز واحد نیستند. تفاوت فقط در ظاهر منحنی‌ها نیست؛ سن مورد استفاده، جمعیتی که داده‌ها از آن گرفته شده‌اند و حتی مفهوم آماری آنها با هم تفاوت دارد.

WHO برای کودکان تولد تا ۵ سال استانداردهای رشد منتشر کرده و برای سنین ۵ تا ۱۹ سال یک Growth Reference جداگانه دارد. در مقابل، CDC مجموعه نمودارهای رشد خود را برای کودکان و نوجوانان آمریکایی منتشر کرده است. در راهنمای فعلی CDC برای مراقبت بالینی در ایالات متحده، WHO برای تولد تا ۲ سال و CDC Growth Charts برای ۲ سال به بالا توصیه می‌شوند. این یک توصیه مربوط به سیستم سلامت آمریکا است و نباید آن را به‌عنوان قاعده واحد همه کشورها در نظر گرفت.

استاندارد رشد WHO چیست؟

WHO Child Growth Standards استانداردهایی هستند که سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۰۶ برای کودکان از تولد تا ۵ سال منتشر کرد. این استانداردها بر اساس WHO Multicentre Growth Reference Study ساخته شدند؛ مطالعه‌ای که رشد کودکان سالم را در شرایط مناسب تغذیه‌ای، محیطی و مراقبتی بررسی کرد. WHO این استانداردها را به‌عنوان توصیفی از نحوه رشد کودکان در شرایط مطلوب ارائه می‌کند.

در استاندارد WHO برای کودکان زیر ۵ سال شاخص‌های مختلفی وجود دارد، از جمله:

• Weight-for-age: وزن نسبت به سن
• Length/height-for-age: طول یا قد نسبت به سن
• Weight-for-length/height: وزن نسبت به طول یا قد
• BMI-for-age: شاخص توده بدنی نسبت به سن
• شاخص‌های دیگری مانند دور سر نسبت به سن نیز در مجموعه استانداردهای WHO وجود دارند.

WHO از تولد تا ۵ سال

این بخش همان WHO Child Growth Standards 2006 است و بازه تولد تا ۶۰ ماه را پوشش می‌دهد. WHO توضیح می‌دهد که این استانداردها رشد کودکان سالم را در شرایط مناسب نشان می‌دهند.

WHO از ۵ تا ۱۹ سال

برای کودکان و نوجوانان بزرگ‌تر، WHO از یک مجموعه جداگانه به نام WHO Growth Reference 2007 استفاده می‌کند.

این مرجع محدوده ۵ تا ۱۹ سال، یا ۶۱ تا ۲۲۸ ماه را پوشش می‌دهد و ادامه مستقیم همان مطالعه ۰ تا ۵ سال نیست. WHO توضیح می‌دهد که Reference سال ۲۰۰۷ بازسازی مرجع NCHS/WHO سال ۱۹۷۷ است که با داده‌هایی از WHO Child Growth Standards تکمیل شده است.

برای سنین ۵ تا ۱۹ سال، WHO نمودارهایی مانند قد برای سن و BMI برای سن ارائه می‌کند؛ Weight-for-age نیز در این مرجع تا ۱۰ سال در دسترس است.

بنابراین عبارت «نمودار WHO» همیشه به یک Dataset واحد اشاره نمی‌کند:
۰ تا ۵ سال = WHO Child Growth Standards 2006
۵ تا ۱۹ سال = WHO Growth Reference 2007

نمودار رشد CDC چیست؟

CDC Growth Charts نمودارهای مرجع رشد کودکان و نوجوانان در ایالات متحده هستند.

نمودارهای CDC که معمولاً با عنوان 2000 CDC Growth Charts شناخته می‌شوند، یک Growth Reference هستند؛ یعنی توصیف می‌کنند کودکان در جمعیت مرجع آمریکا چگونه رشد کرده‌اند، نه اینکه الزاماً کودک در شرایط مطلوب «باید» دقیقاً چگونه رشد کند. CDC این تفاوت مفهومی را یکی از تفاوت‌های اصلی نمودارهای خود با WHO می‌داند.

در راهنمای فعلی CDC برای مراقبت بالینی در آمریکا:

• از تولد تا ۲ سال از WHO Child Growth Standards استفاده می‌شود.
• از ۲ سالگی به بعد از CDC Growth Charts استفاده می‌شود.

نمودارهای CDC برای سنین ۲ تا ۲۰ سال شامل شاخص‌هایی مانند:

• Stature-for-age
• Weight-for-age
• BMI-for-age

هستند. فایل‌های رسمی CDC برای این شاخص‌ها نیز بر اساس سن و جنسیت منتشر شده‌اند.

BMI در نمودار CDC

در کودکان و نوجوانان، BMI مانند بزرگسالان فقط یک عدد مستقل نیست. BMI-for-age باید با توجه به سن و جنسیت کودک بررسی شود.

CDC نمودارهای BMI-for-age را برای کودکان و نوجوانان ۲ تا ۲۰ سال ارائه می‌کند و Percentile کودک را نسبت به افراد هم‌سن و هم‌جنس در جمعیت مرجع نشان می‌دهد.

CDC همچنین تصریح می‌کند که برای کودکان زیر ۲ سال استفاده از BMI-for-age توصیه نمی‌شود و در این سن شاخص‌هایی مانند Weight-for-length استفاده می‌شوند.

تفاوت WHO و CDC به زبان ساده

موضوع	WHO	CDC
نوع مرجع	برای ۰–۵ سال Growth Standard؛ برای ۵–۱۹ سال Growth Reference جداگانه	Growth Reference
بازه سنی	Standards: تولد تا ۵ سال؛ Reference: ۵ تا ۱۹ سال	نمودارهای 2000 CDC برای ۲ تا ۲۰ سال در کاربرد فعلی CDC آمریکا
کاربرد	پایش رشد کودک نسبت به استاندارد یا Reference مربوط به سن	پایش رشد کودکان و نوجوانان در چارچوب مرجع آمریکا
جامعه داده	استاندارد ۰–۵ سال بر پایه مطالعه چندکشوری کودکان سالم در شرایط مطلوب؛ Reference ۵–۱۹ سال بر پایه بازسازی مرجع NCHS/WHO	داده‌های جمعیتی کودکان آمریکا که CDC برای ساخت Growth Reference استفاده کرده است
شاخص‌های متداول	Weight-for-age، Length/height-for-age، Weight-for-length/height، BMI-for-age و سایر شاخص‌ها متناسب با سن	Stature-for-age، Weight-for-age، BMI-for-age و نمودارهای مرتبط
نحوه استفاده	بسته به سن و سیستم سلامت می‌تواند به‌عنوان Standard یا Reference استفاده شود	در راهنمای CDC آمریکا، از ۲ سالگی به بعد استفاده می‌شود

WHO استاندارد زیر ۵ سال را بر اساس داده‌های مطالعه چندکشوری طراحی کرده است، در حالی که CDC نمودار خود را یک Growth Reference برای کودکان آمریکا معرفی می‌کند. CDC نیز مفهوم Standard و Reference را صریحاً از هم جدا می‌کند.

Standard و Reference چه فرقی دارند؟

این تفاوت شاید مهم‌ترین نکته این صفحه باشد.

Growth Standard می‌پرسد:

«رشد کودک در شرایط مناسب سلامت، تغذیه و محیط چگونه انتظار می‌رود پیش برود؟»

Growth Reference می‌پرسد:

«کودکان موجود در یک جمعیت مرجع، در زمان جمع‌آوری داده‌ها چگونه رشد کرده‌اند؟»

CDC نیز همین تفاوت را به این شکل توضیح می‌دهد: Standard ماهیت تجویزی‌تری دارد و رشد مورد انتظار در شرایط مطلوب را توصیف می‌کند؛ Reference توصیفی است و نشان می‌دهد یک جمعیت در یک دوره مشخص چگونه رشد کرده است.

این تفاوت به این معنی نیست که یکی «درست» و دیگری «اشتباه» است. آنها برای سؤال‌ها و سیستم‌های پایش متفاوت ساخته شده‌اند.

برای کودک من کدام نمودار مهم است؟

یک پاسخ واحد برای همه کودکان و همه کشورها وجود ندارد.

انتخاب مرجع به چند عامل بستگی دارد:

• سن کودک
• کشور و سیستم سلامت
• استاندارد مورد استفاده پزشک یا مرکز سلامت
• مرجعی که ابزار محاسبه یا پرونده رشد بر اساس آن طراحی شده است

برای مثال، در راهنمای CDC آمریکا توصیه این است که کودکان از تولد تا ۲ سال با WHO Child Growth Standards و از ۲ سال به بعد با CDC Growth Charts پایش شوند. این دستورالعمل مخصوص استفاده بالینی در ایالات متحده است.

در مقابل، WHO خودش استاندارد ۰ تا ۵ سال و Reference جداگانه ۵ تا ۱۹ سال را برای استفاده بین‌المللی ارائه می‌کند.

بنابراین هنگام مشاهده یک نتیجه، ابتدا باید بدانید نمودار از چه Reference یا Standardی استفاده کرده است.

اگر می‌خواهید اندازه‌گیری کودک را روی نمودار مشاهده کنید، می‌توانید از مشاهده نمودار رشد کودک با ابزار آنلاین استفاده کنید.

آیا نتیجه WHO یا CDC به معنی تشخیص پزشکی است؟

خیر.

قرارگرفتن یک اندازه‌گیری روی یک بخش خاص از نمودار رشد به‌تنهایی تشخیص پزشکی محسوب نمی‌شود.

CDC صریحاً می‌گوید Growth Chart نباید به‌عنوان تنها ابزار تشخیصی استفاده شود؛ نمودار رشد یکی از اطلاعاتی است که در تشکیل تصویر کلی از رشد و سلامت کودک به کار می‌رود.

یک اندازه‌گیری منفرد ممکن است تحت تأثیر عواملی مانند:

• روش اندازه‌گیری
• سن ثبت‌شده
• شرایط کوتاه‌مدت کودک
• تفاوت بین طول خوابیده و قد ایستاده
• تغییر Reference مورد استفاده

قرار بگیرد.

به همین دلیل، روند چند اندازه‌گیری در طول زمان اطلاعات بیشتری از یک نقطه منفرد می‌دهد.

حتی هنگام تغییر از WHO به CDC در دو سالگی، CDC هشدار می‌دهد که ممکن است Classification کودک صرفاً به دلیل تغییر نمودار و روش اندازه‌گیری تغییر کند و این تغییر باید با احتیاط تفسیر شود.

پس نتیجه نمودار باید در Context دیده شود؛ نه به شکل یک برچسب مستقل درباره سلامت یا بیماری کودک.

اصطلاحات مهمی که والد ممکن است ببیند

Percentile

جایگاه نسبی اندازه‌گیری کودک را در مقایسه با جمعیت مرجع نشان می‌دهد.

Z-score

فاصله یک اندازه‌گیری از مقدار مرکزی مرجع را در واحد آماری استاندارد بیان می‌کند.

Weight-for-age

وزن کودک را نسبت به سن بررسی می‌کند.

Length/height-for-age

طول یا قد کودک را نسبت به سن نشان می‌دهد.

Weight-for-length/height

وزن کودک را نسبت به طول یا قد او بررسی می‌کند و مستقیماً وابسته به سن نیست.

BMI-for-age

BMI را با توجه به سن و جنسیت کودک مقایسه می‌کند. در راهنمای CDC، BMI-for-age برای کودکان و نوجوانان ۲ سال و بالاتر استفاده می‌شود.

این اصطلاحات برای خواندن نمودار لازم‌اند، اما هیچ‌کدام به‌تنهایی تشخیص پزشکی نیستند.

منابع این صفحه

تاریخ دسترسی منابع: ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶

WHO Child Growth Standards

مرجع رسمی استانداردهای رشد کودکان از تولد تا ۵ سال و مستندات WHO Multicentre Growth Reference Study.

WHO Child Growth Standards

WHO Growth Reference 5–19 years

مرجع رسمی رشد کودکان و نوجوانان ۵ تا ۱۹ سال که WHO در سال ۲۰۰۷ منتشر کرده است.

WHO Growth Reference 5–19 years

CDC Growth Charts

صفحه رسمی CDC درباره نمودارهای رشد و توصیه فعلی استفاده از WHO برای زیر ۲ سال و CDC برای کودکان بزرگ‌تر در ایالات متحده.

CDC Growth Charts

CDC Growth Chart Training

راهنمای رسمی CDC برای متخصصان سلامت درباره انتخاب، استفاده و تفسیر نمودارهای رشد.

CDC Growth Chart Training