بازی حسی نوزادان در کنار مادر
برای بازی حسی با نوزاد لازم نیست اسباببازی گران یا برنامهای پیچیده داشته باشید. چند دقیقه نگاهکردن به چهره مادر، شنیدن صدای آشنا، لمس پارچهای نرم با کمک شما یا حرکت آرام در آغوشتان میتواند فرصتی برای تجربه و ارتباط باشد. مهمتر از خود بازی، این است که نوزاد بیدار و راحت باشد، شما کاملاً مراقبش باشید و با دیدن نشانههای خستگی بازی را متوقف کنید.
بازی حسی یعنی نوزاد از راه دیدن، شنیدن، لمسکردن و حرکتکردن با محیط آشنا شود. این بازیها جای درمان یا آموزش تخصصی را نمیگیرند؛ قرار است تجربهای کوتاه و دلپذیر در کنار مراقب باشند. راهنماهای کودک نیز بر بازیهای ساده، تعامل چهرهبهچهره و همراهی بزرگسال تأکید دارند.منبع NHS، آکادمی اطفال آمریکا
بازی حسی نوزادان

چند بازی ساده و امن در خانه
| بازی | چطور انجامش بدهیم؟ | تجربهای که فراهم میکند |
|---|---|---|
| گفتوگوی چهرهبهچهره | وقتی نوزاد بیدار و آرام است، نزدیکش بنشینید، لبخند بزنید و با صدای ملایم برایش حرف بزنید. مکث کنید تا فرصت نگاهکردن یا پاسخدادن داشته باشد. | دیدن چهره و شنیدن صدای آشنا |
| دنبالکردن تصویر | یک کارت ساده با تضاد رنگی را در فاصلهای مناسب و در میدان دید نوزاد نگه دارید؛ آرام جابهجایش کنید و اگر نگاهش را برگرداند، ادامه ندهید. | توجه دیداری، بدون شلوغکردن محیط |
| شعر و صدای مادر | یک شعر کوتاه یا لالایی آشنا را آرام بخوانید. لازم نیست موسیقی پخش کنید؛ صدای خودتان کافی است. | شنیدن آهنگ صدا و ریتم کلمات |
| لمس ملایم | دست یا پای نوزاد را بهآرامی لمس کنید و واکنشش را ببینید. اگر دست یا پایش را کنار کشید یا بیقرار شد، مکث کنید. | تجربه لمس همراه با احساس امنیت |
| زمان کوتاه روی شکم | فقط وقتی نوزاد بیدار است و شما مستقیم مراقبش هستید، برای مدتی کوتاه او را روی سطح صاف و ایمن یا روی سینه خود قرار دهید. در صورت ناراحتی، به حالت راحت برگردانید. | فرصت حرکت و دیدن چهره شما |
بازی با صدای خودتان میتواند از همان ماههای اول ساده و در دسترس باشد. بهجای عوضکردن پیدرپی محرکها، یک بازی را چند لحظه ادامه دهید و واکنش نوزاد را دنبال کنید. نمونههایی مثل آوازخواندن، حرفزدن و نگاهکردن به تصویرهای ساده در راهنماهای بازی نوزاد هم پیشنهاد شدهاند.منبع NHS، آکادمی اطفال آمریکا

با توجه به سن و حال نوزاد بازی را تنظیم کنید
سن فقط یک راهنمای کلی است؛ نوزادان با هم فرق دارند و حال همان روزشان هم مهم است. زمان مناسب معمولاً وقتی است که نوزاد بیدار، نسبتاً آرام و نه گرسنه یا خسته باشد.
- در ماههای اول: چهرهبهچهره حرفزدن، آواز آرام و نگاهکردن به تصویر ساده را امتحان کنید.
- با بزرگترشدن نوزاد: اگر خودش علاقه نشان میدهد، زمان بیشتری برای نگاهکردن، دنبالکردن حرکت آرام یا لمس پارچهای بزرگ با دست شما در نظر بگیرید.
- در تمام سنها: بازی را کوتاه نگه دارید و به واکنش نوزاد توجه کنید؛ لازم نیست هر روز فعالیت تازهای طراحی کنید.

از کجا بفهمیم نوزاد هنوز مایل به بازی است؟
نگاهکردن، آرامبودن یا توجه کوتاه میتواند نشان دهد نوزاد فعلاً همراه است. خمیازه، نقزدن، رویگرداندن مکرر صورت، بیقراری یا گریه ممکن است یعنی به استراحت یا آرامشدن نیاز دارد. این نشانهها را دعوت به مکث بدانید، نه دلیلی برای اصرار یا طولانیترکردن بازی. برخی نوزادان هم با کمی فاصله و سکوت بهتر آرام میشوند.راهنمای بازی با نوزاد
نکات ایمنی مهم
- هنگام بازی، کنار نوزاد بمانید و حواستان کامل به او باشد.
- وسیلههای کوچک، مهره، دانه، بند، روبان، قطعات جداشدنی و هر چیزی را که ممکن است وارد دهان شود، از دسترسش دور نگه دارید.
- پارچه را روی صورت نوزاد نگذارید و چیزی دور گردن یا دستوپایش نبندید.
- صدا را ملایم نگه دارید؛ جغجغه یا وسیله صدادار را نزدیک گوش تکان ندهید.
- بازی را در فضای خواب نوزاد انجام ندهید و وسایل بازی را پس از پایان جمع کنید.
- اگر از وسیلهای استفاده میکنید، برچسب سن و سالمبودن آن را بررسی کنید؛ اسباببازی دارای قطعه کوچک یا لبه تیز مناسب نوزاد نیست.راهنمای ایمنی اسباببازی NHS
بازی حسی قرار نیست نوزاد را «زودتر» به نقطه خاصی برساند. هدف، یک تجربه آرام و پاسخگوست: شما پیشنهاد میدهید، نوزاد واکنش نشان میدهد و شما بر همان اساس ادامه میدهید یا مکث میکنید.
اگر به تجربه بازی در کنار خانوادههای دیگر فکر میکنید، در صفحه اصلی آکادمی کودک تهران گروههای سنی و برنامهها را ببینید و پیش از انتخاب، درباره تناسب برنامه با سن نوزاد و حضور مادر پرسوجو کنید. گاهی یک جلسه مناسب میتواند فرصتی برای بازی و آشنایی با فضای گروهی باشد؛ برای بررسی گزینهها به صفحه کلاسهای کودک سر بزنید.

پرسشهای پرتکرار
از چه زمانی میتوان با نوزاد بازی حسی کرد؟
از همان ماههای اول میتوانید با صدا، نگاه و لمس ملایم با نوزاد تعامل کنید. بازی باید متناسب با بیداری، راحتی و واکنش او باشد.
هر بار بازی حسی چقدر طول بکشد؟
زمان ثابت و یکسانی برای همه نوزادان وجود ندارد. کوتاه شروع کنید و وقتی نشانه خستگی یا بیقراری دیدید، بازی را تمام کنید.
آیا برای بازی حسی نوزاد به اسباببازی خاصی نیاز است؟
خیر. چهره، صدای مادر و تماس آرام دست شما برای شروع کافی است. اگر از وسیلهای استفاده میکنید، ساده، سالم، متناسب با سن و بدون قطعه کوچک باشد.
این مطلب را خلاصه کن با:
